W kwietniu 2025 roku Fundacja Wolność i Demokracja, we współpracy z ekspertami z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Pamięci Narodowej oraz ukraińskimi archeologami, rozpocznie prace ekshumacyjne w Puźnikach na Ukrainie. Będą to pierwsze ekshumacje od 2017 roku, stanowiące rezultat wieloletnich starań Fundacji.

O sprawie informuje gazeta „Kurier Galicyjski”.

Fundacja, działająca od 2005 roku, wspiera Polaków na Wschodzie i troszczy się o zachowanie polskiego dziedzictwa na dawnych Kresach Rzeczypospolitej. Od 2013 roku prowadzi na Ukrainie działania poszukiwawcze i ekshumacyjne, dzięki którym odnaleziono, ekshumowano i godnie pochowano już 138 Polaków.

W czerwcu 2022 roku Fundacja złożyła wniosek do ukraińskich władz o zgodę na poszukiwanie polskich ofiar OUN-UPA w Puźnikach. Po otrzymaniu zgody odnaleziono zbiorowy grób mieszkańców wsi, zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów w nocy z 12 na 13 lutego 1945 roku. Stało się to 24 sierpnia 2023 roku. Następnie złożono wniosek o przeprowadzenie ekshumacji. Zgoda została wydana 8 stycznia 2025 roku, po zakończeniu wielomiesięcznych procedur.

EFEKT WIELOLETNIEJ PRACY

Fundacja Wolność i Demokracja podkreśla, że osiągnięcie zgody na ekshumacje to zwieńczenie wielu lat zaangażowania. Prezes Fundacji, Lilia Luboniewicz, zaznacza:
„Działania Fundacji, mające na celu przywrócenie pamięci i godności naszym rodakom, były wspierane zarówno przez poprzedni, jak i obecny rząd RP. Bez tego wsparcia nie udałoby się osiągnąć tego sukcesu. To pokazuje, że troska o pamięć ofiar jednoczy Polaków ponad podziałami politycznymi.”

Fundacja szczególnie dziękuje Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Kancelarii Premiera za zaangażowanie w rozmowy ze stroną ukraińską. „To wspólne działanie polskich i ukraińskich władz pokazuje, że pamięć o polskich ofiarach wojennych jest możliwa dzięki współpracy i wzajemnemu szacunkowi” – podkreśla Maciej Dancewicz, wiceprezes Fundacji.

DŁUGA DROGA DO EKSHUMACJI

Proces umożliwiający przeprowadzenie ekshumacji w Puźnikach rozpoczął się w listopadzie 2022 roku, kiedy Fundacja uzyskała wstępną zgodę na poszukiwania. W kolejnych miesiącach nawiązano współpracę z ukraińskim przedsiębiorstwem archeologicznym „Wołyńskie Starożytności,” które złożyło odpowiednie dokumenty do władz obwodu tarnopolskiego oraz ukraińskiej Międzyresortowej Komisji ds. Upamiętnienia Ofiar Wojen i Represji Politycznych.

Dzięki wsparciu polskich i ukraińskich instytucji, w maju 2023 roku rozpoczęto wspólne poszukiwania. W prace zaangażowani byli specjaliści z Polski i Ukrainy, w tym członkowie Związku Harcerstwa Polskiego na Wołyniu oraz przedstawiciele Ambasady RP w Kijowie i Konsulatu Generalnego w Łucku. Fundacja współpracowała również z krewnymi ofiar, zrzeszonymi w Stowarzyszeniu Puźniczan i Nowosiółczan.

PAMIĘĆ I SZACUNEK DLA OFIAR

Prace ekshumacyjne, które ruszą w kwietniu 2025 roku, to kolejny krok w działaniach Fundacji Wolność i Demokracja na rzecz upamiętnienia ofiar zbrodni wojennych. Organizacja od lat walczy o godny pochówek Polaków, poległych lub pomordowanych na dawnych Kresach.

„Mamy nadzieję, że prace zakończą się latem, a nasi rodacy po osiemdziesięciu latach wreszcie spoczną w pokoju, otoczeni należnym im szacunkiem” – podsumowuje Maciej Dancewicz.

Redakcja